K25.006 CGR/Bedrijf

De CGR heeft in haar onderzoek naar financiële relaties in het Transparantieregister Zorg tekortkomingen geconstateerd bij het melden van financiële relaties door een geneesmiddelenbedrijf.

Inleiding
In september 2025 werd de CGR door de stichting Transparantieregister Zorg gevraagd onderzoek te doen naar bepaalde financiële relaties tussen geneesmiddelenbedrijven enerzijds en zorgprofessionals en zorgorganisaties anderzijds. Dit onderzoek is verricht op verzoek van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM) in het kader van de evaluatie van het Transparantieregister Zorg (TRZ) 2025.

Als onderdeel van de evaluatie onderzoekt het IVM of het TRZ volledig, actueel en juist is volgens de richtlijnen van de CGR en GMH (Gedragscode Medische Hulpmiddelen). Daarvoor maakt het IVM een 180-gradenvergelijking; een steekproefsgewijze controle waarbij gegevens uit het TRZ worden vergeleken met andere bronnen met informatie over financiële relaties, zoals tijdschriftartikelen en scholingsaankondigingen. Doel van deze vergelijking is mogelijke onvolledige of onjuiste meldingen op te sporen. Relaties die het IVM niet in het TRZ kan vinden, worden voorgelegd aan de stichting TRZ, die op haar beurt de CGR en GMH vraagt de betrokken relaties te onderzoeken.

De CGR heeft 38 relaties uit het rapportagejaar 2024 onderzocht die voor het IVM niet vindbaar waren in het TRZ. Uit dit onderzoek is gebleken dat 21 relaties terecht niet in het TRZ waren terug te vinden, omdat de vergoeding (cumulatief) beneden de € 500 was (n=13), de relatie niet in 2024 had plaatsgevonden maar in een ander jaar (n=5) of dat het een betaling voor medisch-wetenschappelijk onderzoek betrof (n=3). In 11 gevallen kon de CGR de relatie niet natrekken, omdat het geneesmiddelenbedrijf onbekend en onbereikbaar was (n=6) of dat de relatie niet bestond (n=5). In 6 gevallen bleek sprake van een omissie van bedrijven dat de relatie in het TRZ ontbrak.

Klacht
In 5 gevallen betroffen de geconstateerde omissies hetzelfde bedrijf. Gezien het feit dat het niet melden van een financiële relatie een inbreuk betreft op artikel 7.2.3 van de Gedragscode, heeft de CGR het bedrijf om een toelichting gevraagd naar de achtergronden van de geconstateerde tekortkomingen.

Reactie bedrijf
Het bedrijf licht toe dat het op basis van de navraag van de CGR heeft vastgesteld dat 5 rapporten uit de rapportage van 2024 ontbraken in het Nederlandse Transparantieregister. Dit was onverwacht, aangezien volledige transparantie in financiële relaties met stakeholders door het bedrijf als een kernwaarde wordt beschouwd. Na de ontdekking zijn de ontbrekende gevallen direct alsnog geregistreerd.

Tijdens overleg tussen de organisatie en CGR is gezamenlijk gekeken naar de oorzaak van deze omissie. Uit intern onderzoek bleek dat deze met name technisch van aard is. Bij het overzetten van gegevens vanuit het interne rapportagesysteem ontbraken enkele velden, zoals e-mailadressen, BIG-nummers en KvK-identificaties. Dit leidde ertoe dat een aanzienlijk aantal records niet werd meegenomen in de uiteindelijke rapportage. Daarnaast zorgden de invoering van een nieuw rapportagesysteem en personele wisselingen voor extra uitdagingen in het beheer van het rapportageproces.

Inzicht in deze situatie heeft voor het bedrijf geleid tot optimalisatie van de processen voor rapportage in 2025 en daarna. Voor de rapportage over 2024 bleek dat 159 van de 555 regels niet waren opgenomen in het bestand voor de upload in mei 2025. Dit wordt betreurd en er is hiervoor excuses aangeboden. Er zal ook een evaluatie plaatsvinden van de rapportage over 2023, om te controleren of de gegevens uit het jaar van de proceswijziging volledig en correct zijn.

Om herhaling te voorkomen zijn de volgende maatregelen genomen:
1. Een herzien wereldwijd governance-proces, beheerd door een centraal team, is geïmplementeerd om datavolledigheid te waarborgen.
2. Er zijn regelmatige controles ingebouwd om de juistheid en volledigheid van gegevens te monitoren.
3. Een wereldwijd project met externe adviseurs is gestart om het interne transparantieproces verder te verbeteren, waarbij Nederland als voorbeeldland is meegenomen.

Deze stappen dragen volgens het bedrijf bij aan een betrouwbare en toekomstbestendige rapportage.

Besluit Keuringsraad
De CGR stelt vast dat sprake is van een groot aantal tekortkomingen in het melden van financiële relaties door het bedrijf en daarmee een overtreding van artikel 7.2.3 van de Gedragscode. De CGR heeft haar bevindingen gedeeld met de Keuringsraad als serieus signaal in de zin van paragraaf 2.6 van het Reglement Naleving geneesmiddelenreclame (hierna: het Reglement). Op basis hiervan is de Keuringsraad van oordeel dat de geconstateerde omissie verdere behandeling behoeft.

Gezien de feiten, is de Keuringsraad met inachtneming van artikel 2.7.2.2 van het Reglement van mening dat sprake is van een overtreding van artikel 7.2.3 van de Gedragscode. Uit de reactie van het bedrijf blijkt dat de oorzaak hiervan ligt in een technisch mankement van het interne rapportagesysteem. Verder heeft het bedrijf laten zien dat het de omissies zal herstellen en passende maatregelen heeft getroffen om soortgelijke omissies in de toekomst te voorkomen.

Op grond hiervan is de Keuringsraad bereid de overtreding op grond van artikel 2.7.2.3 van het Reglement af te doen met een publicatie, waarbij de identiteit van het bedrijf achterwege blijft. Indien het bedrijf berust in deze wijze van afdoening van de tekortkoming, accepteert het daarmee de kosten die de Keuringsraad volgens de tarievenlijst daarvoor in rekening brengt, zijnde € 3.700.

Daarnaast is het bedrijf gehouden de kosten voor het melden van de ontbrekende relaties aan het TRZ alsnog te voldoen. Voor 2024 is het bedrijf de staffel in rekening gebracht voor het melden van 386 relaties (zijnde de staffel van categorie E, € 4.500), terwijl met de ontbrekende relaties, het bedrijf het bedrag van de staffel van categorie F is verschuldigd, zijnde € 8.500. Dit betekent dat de ontbrekende € 4.000 alsnog in rekening zullen worden gebracht. Mocht blijken dat ook over 2023 een aantal financiële relaties ten onrechte niet zijn gerapporteerd, dan zal het bedrijf ook die omissie per omgaande moeten herstellen en de kosten daarvan vergoeden aan het TRZ.