AA25.011 Onderscheid reclame en informatie
ADVIES (AA25.011) van de CGR op het verzoek van [X] op 3 december 2025 uit hoofde van artikel 2.5.1 van het Reglement Naleving geneesmiddelenreclame (hierna: het Reglement), uitgebracht door de Keuringsraad.
1. Het verzoek
Deze adviesaanvraag betreft het verstrekken van gebruiksinstructies over het gebruik van geneesmiddelen in de vorm van video aan ziekenhuizen.
[X] levert geneesmiddelen die nodig zijn voor een [behandeling Y] en die subcutaan via een pen of injectiespuit moeten worden toegediend, zoals [geneesmiddel Z] injectie en [geneesmiddel A] injectie. Momenteel zijn instructies van het bedrijf toegankelijk via de website van het bedrijf voor patiënten die het middel hebben voorgeschreven gekregen en dus de productcode kunnen invoeren. [X] observeert dat veel ziekenhuizen filmpjes of animaties over specifieke middelen plaatsen op hun websites die openbaar toegankelijk zijn, omdat zowel verpleegkundigen als patiënten het onhandig zouden vinden om het doosje bij de hand te hebben om bij de benodigde informatie te komen. [X] ziet dat de filmpjes verouderd zijn en wil eraan bijdragen dat ziekenhuizen de juiste versie hebben. [X] wil instructievideo’s delen met ziekenhuizen die op de openbaar toegankelijke webpagina’s van het ziekenhuis van de betreffende afdeling kunnen worden geplaatst, om zo de drempel lager te maken om meer patiënten van de juiste en meest actuele informatie te voorzien over het gebruik van specifieke middelen. De instructie voor het gebruik van de medicatie van [X] wordt door verpleegkundigen gegeven en niet door beroepsbeoefenaren. Het bedrijf merkt op dat ziekenhuizen aangeven dat ze in hun digitale afsprakensysteem (Patient Journey app of anderszins) geen video’s van andere entiteiten mogen uploaden. [X] verzoekt de Keuringsraad te beoordelen of het bedrijf instructievideo’s kan delen met ziekenhuizen, zodat zij deze op hun (openbaar toegankelijke) webpagina’s van hun afdeling kunnen plaatsen.2. Het oordeel van de Keuringsraad
De adviesaanvraag is ingediend door [X], zijnde een farmaceutisch bedrijf. De Keuringsraad geeft haar adviesoordeel met inachtneming van paragraaf 2.5 van het Reglement.
De aanvraag betreft het proactief filmpjes delen met ziekenhuizen over specifieke geneesmiddelen die ziekenhuizen op hun website kunnen plaatsen. Daarmee gaat het om uitingen in het publieke domein, mogelijk gemaakt door een farmaceutisch bedrijf. Het bedrijf draagt verantwoordelijkheid voor de uiting.
Er geldt op grond van artikel 5.6.1 van de Gedragscode, waarin wordt verwezen naar artikel 3.a van de Code Publieksreclame voor Geneesmiddelen (CPG), die integraal onderdeel vormt van de Gedragscode, een verbod op publieksreclame voor geneesmiddelen die uitsluitend op recept ter hand mogen worden gesteld. Het publiek informeren over receptgeneesmiddelen is echter wel toegestaan, mits de verstrekte informatie voldoet aan de eisen en voorwaarden van de Gedragscode.
In artikel 5.1.3 van de Gedragscode is bepaald dat reclame zich kenmerkt door het aanprijzende karakter van de uiting. Of sprake is van informatie dan wel reclame moet van geval tot geval worden beoordeeld, waarbij de volgende factoren een rol (kunnen) spelen:
a. De geadresseerde;
b. De inhoud, presentatie en de opmaak van de uiting;
c. De context van de uiting.
Paragraaf 5.7 van de Gedragscode geeft de voorwaarden waaraan informatie moet voldoen, terwijl paragraaf 5.8 specifieke bepalingen kent met betrekking tot informatie over receptgeneesmiddelen richting het publiek. Een van de basisbeginselen is dat de informatie evenwichtig en compleet moet zijn (artikel 5.8.9 van de Gedragscode) en niet (in)direct mag leiden tot één bepaalde keuze tot verschillende relevante behandelingen (artikel 5.8.4 onderdeel b van de Gedragscode).
Met betrekking tot gebruikersinformatie over een specifiek receptgeneesmiddel voor patiënten die het betrokken geneesmiddel reeds voorgeschreven heeft gekregen en voor zorgprofessionals die betrokken zijn bij de toediening van het betrokken geneesmiddel aan patiënten, is in het bijzonder artikel 5.8.10 van de Gedragscode van toepassing: in uitzondering op het bepaalde in de artikelen 5.8.4 onder b en 5.8.9 van de Gedragscode hoeven bij het geven van informatie over behandelingen in relatie tot een bepaald ziektebeeld in geval van gebruikersinformatie voor een specifiek receptgeneesmiddel alleen die relevante factoren te worden meegenomen die voor een optimale behandeling met dat specifieke receptgeneesmiddel nodig zijn, hetgeen afwijkt van de regel uit artikel 5.8.9 dat informatie over relevante behandelingen compleet en evenwichtig dient te zijn. Voorwaarde voor gebruikersinformatie is dat deze zodanig wordt verstrekt, dat deze niet voor het algemene publiek toegankelijk is. In de toelichting op artikel 5.8.10 van de Gedragscode wordt vervolgens aangegeven welke maatregelen kunnen worden getroffen om te zorgen dat de gebruikersinformatie niet algemeen beschikbaar is, zoals het inbouwen van een extra inspanning door degene waarvoor de gebruikersinformatie is bedoeld.
Het filmpje dat [X] wil verstrekken aan ziekenhuizen betreft gebruikersinformatie over specifieke receptplichtige medicatie. Daarmee kan het op zichzelf niet voldoen aan de informatie-eis wat betreft volledigheid en evenwichtigheid. Voor de uitzondering voor gebruiksinstructies (artikel 5.8.10 Gedragscode) is van belang dat de uiting niet publiekelijk toegankelijk is. Uit de adviesaanvraag blijkt dat het filmpje publiekelijk toegankelijk zou worden via de website van (de afdeling van) het ziekenhuis.
Op zich bestaat er geen restrictie dat andere zorgprofessionals dan beroepsbeoefenaren die zijn betrokken bij de voorlichting over goed gebruik van geneesmiddelen, gebruik kunnen maken van gebruikersinformatie die is verstrekt door een farmaceutisch bedrijf en dat de informatie via een niet-openbare deeplink beschikbaar wordt gesteld aan patiënten aan wie het middel is voorgeschreven. Als alternatief zouden veralgemeniseerde gebruiksinstructies kunnen worden ontwikkeld die niet (in)direct verwijzen naar een bepaald receptgeneesmiddel. Ook is een mogelijkheid dat het ziekenhuis de instructies van alle relevante behandelingen op een niet wervende wijze weergeeft, bijvoorbeeld middels een openbare pagina waar linkjes staan naar de individuele instructies waarin per instructie het specifieke receptgeneesmiddel wordt genoemd. Daarbij moet dus zorg worden gedragen dat geen wervende werking uitgaat van een eventuele betere instructievideo.
Nu de uiting proactief door een farmaceutisch bedrijf wordt verstrekt, is het bedrijf verantwoordelijk voor de wijze waarop de uiting door het ziekenhuis algemeen beschikbaar wordt gesteld.
Als het beschikbaar stellen van de instructies aan een ziekenhuis voldoet aan één van de volgende opties, dan kan de Keuringsraad voorwaardelijk positief adviseren:
4. Het filmpje met gebruikersinformatie wordt via een niet-openbare deeplink beschikbaar gesteld aan patiënten die het geneesmiddel voorgeschreven hebben gekregen.
5. Het filmpje wordt op veralgemeniseerde manier waar niet (in)direct wordt verwezen naar een bepaald receptgeneesmiddel beschikbaar gesteld.
6. Het ziekenhuis geeft de instructies van alle relevante behandelingen op een niet wervende wijze per instructie over een specifiek receptgeneesmiddel weer.
Gezien het bovenstaande is het oordeel van de CGR ten aanzien van het verzoek onder voorwaarden positief.
3. De kosten
De aan deze adviesaanvraag verbonden kosten zullen separaat aan [X] in rekening worden gebracht.
ID:
AA25.011
Onderwerp(en):
Eisen aan informatie, Onderscheid reclame / informatie
Type beoordeling:
Advies
Uitspraak:
Voorwaardelijk positief
Instantie:
Keuringsraad
Datum uitspraak:
15-01-2026